Bez milosti, u ime vere

Islamska država Iraka i Levanta – ISIL (Islamic State of Iraq and the Levant), predstavlja sunitsku terorističku organizaciju, koja je relativno brzo ojačala i sada kontroliše velike delove Iraka. Svoje ideološke zahteve ISIL je istakao u imenu, jer je njen cilj stvaranje velike Božije države koja bi se prostirala na teritoriji Sirije, delovima Iraka, Libana, Palestine i Jordana. U širem smislu Levant označava Istok, istočne zemlje, dok je u užem smislu to zajednički naziv za Bliski istok, odnosno zemlje koje leže uz obale istočnog Mediterana: Tursku, Siriju, Liban, Izrael, Jordan i Egipat. Grčka se uglavnom izuzima iz pojma Levanta.
ISIL se smatra radikalnijim od Al Kaide i najvećim delom se finansira privatim donacijama iz zalivskih država, Katara i Saudijske Arabije. Jedan od izvora novca su naftna polja na severu Sirije, kao i sistematska ucenjivanja i otmice. Stručnjaci procenjuju da ISIL u svojim redovima ima oko 10.000 boraca, među kojima je i veliki broj međunarodnih verskih ratnika mudžahedina. Kada je reč o novim borcima, ISIL je profitirao od sukoba sunitske manjine i šiitske većine u Iraku. Stručnjaci procenjuju da se obe grupe sada bore za prevlast među džihadističkim pokretima. ISIL je izvorno ogranak terorističke mreže Al Kaida, što potvrđje i njen prethodni naziv – Al Kaida u Iraku i Levantu.
ISIL (sada pod novim imenom – Islamska država), proteklog meseca je u Iraku preduzeo velike operacije u pet provincija, ubio veliki broj ljudi i time pokazao slabost iračkih bezbednosnih snaga. Pobunjenici su zabeležili velike uspehe, osvojivši velike gradove poput Faludže, Mosula, Tikrita, Bakube. Misija UN u Iraku je prvog jula saopštila da je preko 2.400 Iračana ubijeno, a oko 2.300 ranjeno u “aktima nasilja i terorizma” u junskoj ofanzivi ISIL, dok je 1,2 miliona ljudi napustilo svoje domove. Ovi podaci, međutim, ne uključuju žrtve iz provincije Anbar pod kontrolom sunitskih ekstremista. U okupiranim delovima Iraka i Sirije ISIL je krajem juna, odnosno tri sedmice nakon početka vojnih operacija u Iraku, proglasila uspostavljanje kalifata, a njegov vladar – kalif, je vođa ovog pokreta Abu Bakr al-Bagdadi, koji se prozvao kalifom Ibrahimom.
Novoformirana država se prostire od regiona Alepa na severu Sirije, do oblasti Dijala na istoku Iraka. Reč je o regionu koji su ekstremisti u proteklih nekoliko sedmica stavili pod svoju kontrolu. Kalifat se sada zove Islamska država, a ovaj naziv je sada preuzeo i ISIL, koji je promenio ime. “Kalifat je san svakog muslimana i želja svakog džihadiste”, tvrdi Al-Adnani, portparol ISIL. Novoformirana država poštovaće isključivo šerijatski zakon zasnovan na Kuranu, a kalif Ibrahim zahteva od svih muslimana u svetu, da mu se zakunu na vernost i odbace demokratiju i “ostalo đubre sa Zapada”.
Kalif poziva svoje sledbenike, naročito pripadnike Al Kaide i njenih “podružnica” po svetu, kao i radikalne sunitske muslimane, da doprinesu novoj eri međunarodnog džihada. I upravo ovde se nalazi veza koja povezuje ISIL ili Islamsku državu, Al Kaidu, Boko Haram, Al Šabab, Al Nusra Front, Hamas i druge znane i neznane terorističke grupe i organizacije pretežno sunitskih ekstremista – da se svi okupe pod jedan barjak i na jedinstvenoj teritoriji i tako krenu u ostvarenje svojih ciljeva i interesa. A oni nisu zanemarljivi i treba ih ozbiljno shvatiti, jer se zasnivaju na upotrebi nasilja i oružja i bez ikakvog razumevanja prema onima koji se sa time ne slažu – bili oni iste vere i nacije ili različite. Temelj ove ideologije postavila je Al Kaida, a nastavili su je talibani koji su formirali islamsku državu u Avganistanu. Povedeni njihovim primerima, grupe kao što su ISIL, Al Šabab i Boko Haram pokušavaju da nametnu ultrakonzervativni islamski identitet kao jedini poželjan i prekroje mape Srednjeg istoka i Afrike.
U tom svetlu treba posmatrati i tumačiti najnovija zbivanja, terorističke napade i borbe u Iraku, Siriji, Libiji, Jemenu, Avganistanu, Pakistanu, Nigeriji, Somaliji, Keniji, Alžiru, Maliju – kao deo mozaika iste priče globalnog džihada, koja ima velike reperkusije na bezbednost Evrope i sveta u celini. To potvrđuje i sledeća činjenica: kalifat nastao od delova Iraka i Sirije samo je deo šireg plana islamskih ekstemista, koji su objavili i mapu na kojoj su ucrtali svoje osvajačke planove u narednih pet godina, na kojoj se vidi da nameravaju da zagospodare Bliskim i Srednjim istokom, severnom i podsaharskom Afrikom, delom Azije, ali i pojedinim evropskim državama nastanjenim muslimanskim življem, među kojima su i zemlje Balkana.
Kalif je titula vrhovnog poglavara svih muslimana i njihovog verskog vođe, koji se smatra naslednikom božijeg poslanika Muhameda. Kalifati su svoj “procvat” doživeli između 7. i 16. veka. Prvi kalif je bio Ebu-Bekr, posle smrti proroka Muhameda 632. godine, nakon čega je to postalo dominantno uređenje država na bliskom istoku i u severnoj Africi. Poslednjim kalifom se smatra Abdul Medžud II, čiju vladavinu je ukinula turska vlada na čelu sa Kemalom Ataturkom 1924, posle pada Osmanlijskog carstva. Sada, posle toliko godina, ponovo vaskrsava u vidu Islamske države u Iraku na čelu sa kalifom Ibrahimom. Koliko će dugo trajati – videćemo?
Naziv nigerijske islamističke terorističke organizacije Boko Haram znači – “Zapadno obrazovanje je greh”. Pripadnici ove organizacije se pre svega bore na severu Nigerije u kojem uglavnom žive muslimani. Želja im je uvođenje šerijata u celoj zemlji, što bi značilo i stavljanje većeg dela teritorije države pod njihovu kontrolu. Mete su često crkve i hrišćani na severu zemlje, ali i u glavnom gradu Abudži. Ova teroristička grupa je pažnju privukla otmicama i bombaškim napadima. Veliko siromaštvo i nezaposlenost na severu Nigerije vođama Boko Harama olakšavaju regrutovanje novih boraca. Nigerijske snage bezbednosti nisu dorasle dobro naoružanim teroristima. U napadima na snage bezbednosti, zgrade vlade, crkve i škole od 2003. pobijeno je nekoliko hiljada ljudi. Samo u toku prva četiri meseca ove godine u napadima “Boko Harama” ubijeno je najmanje 2.000 ljudi. Zagovaraju verziju islama prema kojoj je muslimanima zabranjeno da učestvuju u političkim, čak socijalnim aktivnostima, koje su u bilo kakvoj vezi sa zapadnjačkim društvom. Zabrana se odnosi na glasanje na izborima, nošenje košulje i pantalona i učenje u sekularnim (svetovnim) školama.
Islamistička milicija Al Šabab osnovana je u Somaliji u periodu između 2004. i 2006. Tada se zemlja već 15 godina nalazila u građanskom ratu. Ime Al Šabab u prevodu znači omladina. Ova grupa se takođe bori za formiranje Božije države na Rogu Afrike. Njena radikalno-islamistička ideologija ne poznaje državne granice. Pripadnici Al Šababa vrše napade na prostoru cele istočne Afrike, tako da su u septembru 2013. godine izvršili napad u tržnom centru u Najrobiju, glavnom gradu Kenije u kome je poginulo više od 60 ljudi. Al Šabab kontroliše veliki deo centralne i južne Somalije. Kada je reč o obuci boraca, sarađuje sa Al Kaidom, a održava bliske kontakte i sa “braćom” iz Boko Harama.
Al Kaida se smatra majkom globalnog džihada, a njeno ime znači baza ili temelj. Al Kaida je bila pokretač napada izvršenih u SAD 11. septembra 2001. godine. I njen cilj je bio i ostao formiranje Alahove države koja bi obuhvatala sve islamske države i područja nastanjena pretežno muslimanima. Nakon ubistva Osame bin Ladena, Al Kaidu vodi Egipćanin, doktor Ajman al-Zavahiri. Težak udarac komandnom kadru Al Kaide su proteklih godina zadale američke bespilotne letilice (dronovi), koje su samo u Pakistanu od 2006. likvidirale oko 2.200 Al Kaidinih lidera i talibanskih komandanata, ali i veliki broj civila. Američki izvori procenjuju da su dronovi uništili skoro dve trećine viokih oficira Al Kaide i njoj srodnih terorističkih grupa i organizacija. Danas Al Kaida predstavlja labavu mrežu uglavnom samostalnih ćelija u različitim zemljama (Avganistan, Pakistan, Jemen, Saudijska Arabija, Indonezija i dr.). Među tim ćelijama su ogranci u islamskom Magrebu – AQIM (Al Qaeda in the Islamic Maghreb), koji pre svega deluje u Alžiru, Tunisu i Maroku, ali i na severu Malija, kao i ogranak u Jemenu i na Arabijskom poluostrvu – AQAP (Al Qaeda in the Arabian Peninsula) koji se smatra glavnim uporištem džihadista. I organizacija ISIL u Iraku se otcepila od Al Kaide.
Smatra se da je Al Nusra front u Siriji takođe ogranak Al Kaide. Njegovo ime znači Front za podršku sirijskom narodu. Al Nusra je jedna od najvažnijih pobunjeničkih grupa u Siriji. Među ciljevima se navodi formiranje islamističke države u Siriji i na kraju u svim zemljama koje leže uz obale istočnog Mediterana. Procenjuje se da ima između 5.000 i 7.000 članova, koji su uglavnom prisutni na frontu u severnom delu Sirije.
Ansar al-Šaria ili Pristalice islamskog prava je naziv organizacije iz Libije i Tunisa. Manjih grupa kao što je Ansar al-Šaria ima veliki broj u državama na Bliskom istoku i na severu Afrike. Njihov cilj je uvođenje islamskog prava. Glavno uporište libijskog ogranka je lučki grad Bengazi. Organizacija je odgovorna za napad na američki konzulat u tom gradu koji je izvršen 11. septembra 2012, kada su poginule četiri osobe među kojima i američki ambasador Kristofer Stivens. Ansar al-Šaria negira da ima veze sa Al Kaidom, kao i ISIL, ali je činjenica da su sve nastale na tekovinama borbe koju je vodio Osama bin Laden sa svojim saborcima iz mreže globalnog džihada, krajem 20. i početkom 21. veka.
D. DŽAMIĆ

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Pročitajte još