MIM-104 Patriot
MIM-104 Patriot je američki protivvazdušni raketni sistem srednjeg dometa koji je razvio Raitheon u saradnji sa Locheed, Hughes i RCA. U periodu nakon 2006. godine značajan doprinos daljem razvoju dala je izraelska kompanija Rafael Advanced Defence Sistems, koja je u saradnji sa Raitheon-om razvila pripadajući protivvazdušni sistem „Davidova praćka“ sa dometom (u zavisnosti od tipa korišćene rakete) od 40 – 300 km (engleski: „David’s Sling“)[1], i nudi raketu kratkog do srednjeg dometa „SkiCeptor“ za upotrebu u baterijama MIM-104 Patriot[2], sa cenom po raketi koja bi bila nekoliko puta niža od izuzetno skupih raketa većeg dometa koje se proizvode za „Patriot“ u SAD. Oružane snage SAD ga koriste od 1981. godine, sa redovnim modernizacijama u narednim decenijama. Razvoj sistema MIM-104 Patriot počeo je 1965. godine. Prvo probno lansiranje izvršeno je 1970. godine. Od 1981. godine stavljen je u upotrebu u protivvazdušnim sistemima američke vojske. Sistem se sastoji od 6 komponenti: rakete, lanseri, radari, kontrolni sistemi, električni generatori i visokofrekventne antene. Današnje varijante ovih komponenti se veoma razlikuju od originalnih elemenata iz 1980-ih.
Sistem koristi radar AN/MPK-53 koji istovremeno otkriva ciljeve u vazdušnom prostoru i obeležava ciljeve; radar može biti udaljen 10 i više kilometara od lansera. Antena ovog radarskog sistema se ne rotira tokom upotrebe, a omogućava 160 radnih frekvencija, što smanjuje rizik od elektronskih smetnji. Rakete – koje imaju masu od oko 900 kg za varijantu PAC-2 i 312 kg za varijantu PAC-3 – koriste čvrsto raketno gorivo i imaju četiri pokretna stabilizatora na repnom delu, a smeštene su u hermetički zatvorene aluminijumske kontejnere težine. 600 kg; svaki kontejner sadrži 1 raketu, osim PAC-3 CRI varijante gde 4 rakete stanu u svaki kontejner (i tada ih može biti do 16 na svakom lanseru). Na lanseru u većini konfiguracija nalaze se po 4 rakete; prilikom ispaljivanja raketa probijaju plastični poklopac koji zatvara prednji deo kontejnera. Posada se ne nalazi direktno pored radara i lansera, već na komandnom mestu, koje može biti na bolje skrivenoj lokaciji, 10 i više km udaljeno od radara i projektila. Osnovna verzija sistema MIM-104A, sa dometom od 70 km (najmanje deklarisano: uglavnom proizvođači navode nešto manji domet od stvarnog) puštena je u operativnu upotrebu pod oznakom „Standard“. Raketa je bila sposobna da gađa avione, a već prilikom prve modernizacije te rakete osamdesetih godina prošlog veka bila je obučena i za gađanje raketa. Od 1988 puštena je u upotrebu raketa Patriot Advanced Capabiliti-1 (PAC-1), 1990-ih godina puštena je u upotrebu raketa PAC-2 sa poboljšanim mogućnostima gađanja projektila, a od 2003. u upotrebi je dodatno poboljšana raketa PAC-3. PAC-3 MSE ima dodatni „pojačivač“ (početni potisnik) koji povećava domet rakete na približno 160 km i na visinama do 24 km, a raketa PAC-3 Cost Reduction Initiative (CRI) je manjih dimenzija i omogućava svaki od 4 kontejnera postavljenih na lanser ispali po 4 rakete; manje dimenzije su postignute primenom tehnike presretanja „hit to kill“, gde glava rakete fizički pogađa cilj za njeno uništenje – pošto raketa ne mora da nosi bojevu glavu težine 70-80 kg, bilo je moguće smanjiti masu. rakete za dve trećine, što doprinosi smanjenju troškova proizvodnje.
