Slovački „jastrebovi“

Utvar Osobitneho Urcenia Prezidia Policajneho zboru (UOU) – Specijalna Interventna Jedinica Policije, poznata i pod imenom LYNX commando je elitna antiteroristička policijska jedinica iz Bratislave i jedan od najvažnijih faktora u Slovačkoj, u borbi protiv terorizma i kriminala. Iako ne spada u red svetski poznatih jedinica, njeni pripadnici su odlično istrenirani i moderno opremljeni za rešavanje svih zadataka u antiterorističkoj borbi, sa kojima mogu da se suoče na teritoriji svoje države. Koreni UOU sežu još do antiterorističke jedinice nekadašnje Čehoslovačke, danas formacije za borbu protiv terorizma češke policije, poznatije pod imenom URNA. Ova jedinica je osnovana 1980, u okviru 13. Direktorata policije.
Početkom devedesetih godina prošlog veka, zbog ubrzanog porasta organizovanog kriminala na slovačkoj teritoriji, odlučeno je da se osnuje i jedna interventna jedinica tipa SWAT, koja bi bila u stanju da se nosi sa tim problemima, s obzirom da je URNA iz Praga bila zadužena za zadatke iz domena borbe protiv terorizma (CT). Tako je 1. februara 1991, nastala jedinica Pohotovostny Policajny utvar, smeštena u Bratislavi, sa pukovnikom Jožefom Majtanom na čelu. Posle raspada Čehoslovačke i osnivanja nove države Slovačke, 1. januara 1993, Rapid Response Unit iz Bratislave preuzima zadatke od federalne CT jedinice URNA, ali ne postaje antiteroristička u užem smislu, već ostaje interventna jedinica tipa SWAT, s obzirom da je novonastala država Slovačka, bila pošteđena tog fenomena.
Porastom kriminala i pojavom međunarodnog terorizma, slovačka policija je 1996, sprovela opštu reorganizaciju koja nije zaobišla ni tadašnju jedinicu Pohotovostny Policajny utvar. Sa transformacijom, došlo je i do promene naziva jedinice, tako da je 1. maja 1997, preimenovana u Utvar Osobitneho určenia – poznatija kao LYNX Commando u European CT units structure ATLAS. Na čelu jedinice se nalazi pukovnik Jan Rejda, koji ima komandu nad nešto manje od stotinak elemenata.
Trenutno, UOU je organizovana u tri celine: komandu, jednu logističku i jednu operativnu celinu. Na čelu logističke celine nalazi se zamenik komandanta jedinice, koji pod svojom komandom ima Analysing Team, Special Drivers Team i Administration Group. S druge strane, operativnom celinom komanduje CT unit Commander čina kapetana, koji pod svojom komandom ima četiri CT tima (CT team 1, 2, 3, 4) odnosno Jednotky Osobitného Určenia JOU (Jedinice posebne namene), jedan Training instructors team, Team K-9 and Documentation team. Svaki od CT timova u sastavu ima dva manja tima, jedan jurišni i jedan za podršku, svaki snage po pet elemenata, koji mogu da obavljaju sve funkcije unutar tima, kako bi omogućavali maksimalnu operativnu fleksibilnost.
Rigorozna selekcija i obuka
LYNX je osnovana kao nezavisna specijalna policijska jedinica koja može da deluje u bilo kom trenutku i bilo gde na celoj teritoriji Slovačke. Rešenje o stupanju u akciju, prema postojećem zakonu, jedinica može da dobije samo direktno od predsednika Prezidia Policajného zboru (Predsedništvo policije). Primarne misije jedinice su intervencije protiv terorističkih i kriminalnih organizacija, opasnih kriminalaca, kidnapera… Sem ovog standardnog zadatka, jedinica obavlja i sledeće misije: priprema i ažuriranje planova za rešavanje kritičnih situacija od mogućih terorističkih napada na posebnim objektima (nuklearna elektrana, brana, objekti hemijske industrije…), industrijskih nesreća, velikih prirodnih katastrofa, velikog broja saobraćajnih nesreća, zaštita inostranih političara tokom posete Slovačkoj, zaštita ambasade Slovačke u Iraku, organizovanje saradnje sa drugim jedinicama iz EU i NATO…
Obuka je pre svega orijentisana ka odabiru najboljih i najsposobnijih kandidata za popunu slobodnih mesta u jedinici. Kandidati koji žele da stupe na selekcioni kurs moraju da ispune osnovne uslove: dobrovoljnost, da poseduju odlične psihofizičke karakteristike (emotivna stabilnost, robustna građa i smisao za timski rad) i da imaju najmanje tri godine primerne službe u slovačkoj policiji ili pet godina u okviru slovačke vojske. Nekada su u jedinicu primani samo pripadnici policije, a danas se primaju i pripadnici Oružanih snaga, pretežno iz sastava Puka specijalnih snaga 5. PSU Ziliny. Zahtevi za pristup direktno se šalju u jedinicu, gde se pažljivo proveravaju i odabiraju potencijalni kandidati, koji se zatim pozivaju da pohađaju selekcioni kurs, koji se obavlja dva puta godišnje i deli se u četiri faze.
Prva faza selekcije je kolokvijum sa oficirom zaduženim za obuku kandidata. Ovaj kolokvijum, sem što jasnije prikaže ličnost kandidata, omogućava da se oceni motivacija kandidata – zašto želi da stupi u jedinicu? Na osnovu dobijenih rezultata, potencijalni operativci UOU šalju se na specijalni medicinski pregled, kako bi se proverilo njihovo zdravstveno stanje, brzina reagovanja, fizička snaga i izdržljivost. U drugoj fazi obuke kandidati se podvrgavaju različitim fizičkim testovima: plivanju, trčanju na kratke i duge distance i druge fizičke provere. Treća faza selekcije uključuje psihološki test, a poslednja, četvrta faza selekcije ili „Hell Week“ podrazumeva jednu nedelju probnog perioda. Tokom ove sedmice kandidatima je dozvoljeno da spavaju samo tridesetak časova, podeljenih u periode od 15 minuta do maksimalno tri sata, kako bi se ocenila izdržljivost na umor i reagovanje pod stresom. Važno je napomenuti da se poslednja dva dana provere izvode sa grupama od po pet elemenata, što znači da svako od kandidata iz grupe mora uspešno da završi test provere – zbog toga što bi, u slučaju neuspeha u nekoj od proba, cela grupa bila eliminisana. Ukoliko neko od kandidata želi da napusti grupu za ta dva poslednja dana ili jednostavno nema snage da nastavi obuku, njegove kolege iz grupe moraju da mu pomognu da nastavi i izdrži do kraja.
Kandidati koji uspešno prođu selekciju, šalju se dalje na osnovnu obuku u trajanju od četiri do šest meseci. Tokom ove faze, kandidati sem fizičke pripreme izučavaju i taktiku specijalnih dejstava, gađanje u raznim formama (precizno, instinktivno, selektivno…), tehnike alpinizma i veranja, borba u visokim planinama, borilačke veštine, upotreba eksploziva, tehnike upada, plivanje i ronjenje, sadejstvo sa helikopterima, padobranstvo (sedam dana u bazi 5. PSU), topografija, komunikacija, poznavanje specijalne opreme u arsenalu jedinice, brza vožnja, psihologija i ostale važne argumente, koji za cilj imaju da osposobe osoblje za ulazak u operativne timove. Sve vreme obuke, instruktori UOU mogu u svakom trenutku da odluče da li kandidat ima ili nema tražene kvalitete za ulazak u jedinicu. Onaj ko ne ispuni tražene kriterijume, vraća se u jedinicu pripadnosti i gubi pravo da se ponovo kandiduje za pristup u UOU.
Oni koji uspešno prođu osnovnu obuku pridružuju se operativnim timovima, gde najpre u akcijama učestvuju kao posmatrači ili daju podršku jurišnom timu, da bi kasnije postepeno počeli da učestvuju u akcijama… Novi pripadnici UOU se dva puta godišnje podvrgavaju odgovarajućim serijama testova provere psihofizičkih sposobnosti, koji odlučuju o njihovom ostanku u jedinici. Tokom boravka u jedinici novi članovi nastavljaju svoje školovanje na raznim specijalističkim kursevima, tako da svaki pojedinac dobija svoju funkciju u okviru tima.
Paralelno sa operativnim ili normalnim trenažnim aktivnostima, UOU ostatak vremena posvećuje saradnji sa ostalim sličnim jedinicama radi razmene iskustva i osvajanja ili poboljšavanja novih operativnih tehnika.
Najviše razmene iskustva jedinica UOU ima sa 5. PSU iz Žiline. Takođe, UOU održava posebne kontakte sa pojedinim evropskim AT jedinicama, poput italijanske GIS iz sastava Carabinieri, francuskim RAID i GIGN, mađarskom TESZ, českom URNA, hrvatskom ATJ Lučko, nemačkom GSG-9, austrijskom GEK Cobra..
Pripadnici LYNX Commando opremljeni su modernom opremom i naoružanjem, uglavnom zapadnog porekla, a manjim delom koriste i oružje domaće proizvodnje. Od pištolja, u arsenalu imaju SIG P-226, Glock 17, CZ-75 i CZ-85 u kalibru 9 mm Para. Tokom upadnih akcija, agenti UOU koriste neizbežne nemačke automate HK MP5 kalibra 9 mm u raznim verzijama: MP-5A5 i SD-6 sa integrisanim prigušivačem. Ovom automatu se odnedavno pridružio, istina u manjem broju i belgijski FN P90 u revolucionarnom kalibru 5,7 mm. Poslednjih godina, za potrebe jedinice je nabavljen određeni broj jurišnih pušaka SIG Sauer 551 SWAT i HK G-36K, obe u kalibru 5,56 mm. Na ovu poslednju pušku moguće je montirati potcevni bacač granata AG-36 kalibra 40 mm. Jedinica raspolaže i češkim puškama Vz.58V kalibra 7,62 mm koje se retko koriste, pretežno tokom obuke ili ako situacija zahteva upotrebu oružja veće vatrene moći.
Snajperisti za obavljanje svojih zadataka koriste odličnu švajcarsku snajpersku pušku SIG Sauer SSG 3000 kalibra .308 Winchester (7,62×51 NATO) sa bolt action repetiranjem ili poluautomatsku pušku SVD Dragunov 7,62x54R. Za akcije gde je potrebna veća vatrena moć, upotrebljavaju odličnu britansku snajpersku pušku Accuracy international kalibra .50 BMG. Za razbijanje brava ili vrata jedinica koristi pumparice Benelli Nova i Winchester Defender 1300, obe u kalibru 12.
Lična oprema uključuje maskirnu uniformu domaće proizvodnje Vz 97, crni kombinezon domaće proizvodnje „VEP Bojnice Komfort“, proizveden u kombinaciji nomexa i gore-texa kako bi se olakšalo isparavanje, a ujedno ostao nepromočiv, razne tipove čizama poput domaćih OBUV-ŠPECIAL raznih modela, američkih Hi-Tec Magnum, mešavina platna i kože ili nemačke HAIX GSG-9 sa „tihim“ đonom, crna RAID kapa VEP Kukla od nomexa, koja služi za zaštitu identiteta policajca, istovremeno štiti lice od plamena, rukavice nomex sa ojačanjima, zaštitne naočare Bolle Safety, štitnici za laktove i kolena Hatch, kao i kamuflažno odelo za snajperiste gillie suit… Preko standardne uniforme pripadnici jedinice nose taktički borbeni prsluk domaće proizvodnje „VEP Bojnice“ (vesta tactic na nož i vesta tactic standard). Opasači su tipa VEP 50 Vzor 2, dok pištolje nose u futrolama istog proizvođaca. Za zaštitu od NBC, koriste američku gas-masku M-95.
Balistička zaštita predstavlja važan segment u opremi pripadnika ove jedinice. Na raspolaganju imaju taktičke naočare francuskog proizvođača „Bolle“, koje štite oči od manjih fregmenata stakla ili maltera tokom upada u objekat uz pomoć eksploziva, balističke zaštitne prsluke nemačke proizvodnje „Mehler Vario System GmbH“ nivoa zaštite 3A, odnosno nivoa zaštite 3, sa dve dodatne keramičke ploče 30×25 cm ili nivoa zaštite 4, sa dve dodatne ploče napred i dve nazad, a tu su još i lokalni balistic armour vest VEP PCO 2002. Zaštita glave poverena je austrijskim titanijumskim šlemovima Ulbrichts AM95 sa ugrađenim slušalicama. Sem ovog šlema, policajci UOU koriste i kacige od staklorezine Bell koja nema balističku zaštitu, ali može da zaštiti glavu od komada kamena, cigle, maltera…
Z. MILOŠEVIĆ

 

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Pročitajte još